Koeriers in de wind

Twee jonge vissen zwemmen rustig naast elkaar, kalm en zorgeloos, tot ze een oudere vis tegenkomen die hen vriendelijk groet: “Morgen jongens! Hoe is het water vandaag?”
De twee zwemmen verder, en na een tijdje vraagt de een: “Water? Wat is water?”
Dat kleine parabeltje, ooit herverteld door David Foster Wallace, kwam in me op na een dag fietsen met de mannen van Milano BiciCouriers. Ik had Andrea, een van de oprichters, gevraagd wat hij van het verkeer vond. Zijn antwoord – bedachtzaam en trefzeker – deed me precies aan dat verhaal denken: “Verkeer? Wat is verkeer?”

Niet omdat auto’s, files en lawaai niet bestaan (ze zijn er volop), of omdat koeriers ze niet opmerken, maar omdat ik na een dag met hen fietsen vooral merkte hoezeer ze lijken op te gaan in de stroom – het ritme van de stoplichten, de beweging van de auto’s, de hartslag van de stad zelf – tot er iets als harmonie ontstaat. En om over harmonie te spreken als het over verkeer gaat, dat voor mij vooral staat voor herrie, geur en gevaar, vond ik ronduit wonderlijk.
Verkeer hoort helaas bij het stadslandschap. Toch rijden zij, die dagelijks tientallen kilometers afleggen en honderden kilo’s vervoeren, niet vloekend door de drukte zoals ik waarschijnlijk zou doen; ze bewegen mee met de stroom, in contact met auto’s, voetgangers en bestelwagens, alles mag bewegen terwijl ze behendig het gevaar ontwijken. Het is moeilijk te beschrijven, maar toen ik Andrea zijn hand op een motorkap zag leggen of hoorde fluiten naar een bestuurder, dacht ik aan een gaucho die zijn kudde leidt, of een surfer die de golven leest. Geen moment van ergernis. Ik ging naar huis met het beeld van koeriers als een soort fietsende samoerai.
Misschien is dat een romantische vereenvoudiging – het was tenslotte een zonnige dag, en ik hoefde alleen maar niet aangereden te worden terwijl ik min of meer gedachteloos Andrea volgde – maar dat was het gevoel: verkeer als een stroming waarin je meebeweegt, tot die beloofde dag waarop het verkeer voorgoed verdwijnt. “Zoals tijdens de lockdown,” zei Alessio met een glimlach.

Het idee om een dag mee te rijden met de koeriers en hun filosofie te begrijpen – want dat is het eigenlijk – door een van hun cargofietsen te gebruiken en hen te volgen van ontbijt tot de avondlichten van de stad, ontstond toen Selle Royal dit jaar het project Selle Royal Support Bike Couriers lanceerde.
Support Bike Couriers verbindt fietskoeriers in heel Europa – van Kopenhagen tot Nantes, van Berlijn tot Brussel – en biedt hen producten, steun en zichtbaarheid. Het vertelt hun verhalen en belicht hun rol in de samenleving, die veel verder reikt dan werk alleen. Fietskoeriers staan in de voorhoede van sustainability, straatcultuur en de beweging naar meer leefbare steden. De steun van het merk komt voort uit een overtuiging: dat de fiets, meer dan honderd jaar oud, nog altijd een vervoermiddel is dat verandering brengt en het leven van mensen verbetert.
Het hoofdkwartier van de BiciCouriers is een kelder die tegelijk dienst doet als logistiek centrum, kantoor, werkplaats en kleedkamer – zo’n plek die doet denken aan het arbeiders-Milaan van vroeger, vóór en voorbij mode en design. Hun fietsen, allemaal Bullitts, zijn bedekt met krassen en stickers, als littekens van een leven waarin geen ruimte is voor glamour. Hier wordt gewerkt: snel, efficiënt en essentieel om een deel van Milaan draaiende te houden. Elke fiets weerspiegelt zijn functie – geen franje, puur doelmatigheid – wendbaar ondanks zijn formaat, soepel tussen de auto’s en over tramrails. De koeriers behandelen ze zoals cowboys hun paard behandelen, en elke Bullitt vertelt een verhaal waarvan ik slechts een glimp opving. Het zijn racefietsen qua aard, maar werkfietsen qua vorm: carbon onderdelen, klikpedalen, maar ook comfortabele zadels, spanbanden en sloten die tegen een stootje kunnen. Leunend in de bochten en trappend in de wind berijdt Andrea zijn vollgeladen Bullitt alsof hij ermee samensmelt – een mens en zijn machine, één geheel.
Hun klanten zijn even divers als de stad zelf: multinationals die graag groen willen lijken, communicatiebureaus en architecten, hotels en B&B’s die linnengoed nodig hebben, restaurants die wijn of vlees laten bezorgen, en zelfs geliefden die bloemen sturen. Alles begint bij Renzo en Alessio, die elke route uitstippelen. Geen algoritme dat hier de keuzes maakt – elke koerier kent de stad beter dan welke app dan ook. Elke shortcut, elk verkeerslicht, elk fietspad telt, op dagen waarop kilometers en kilo’s zich opstapelen. Het ritme is constant, gestuurd door Milaan’s bekendste gezegde: no time to waste.
Andrea of Alessio over een kruispunt volgen betekent vertrouwen op hun op de millimeter precieze kennis van de straten en het tempo waarin ze bewegen: trappen een fracties van een seconde voor het licht op groen springt, precies weten waar een auto vandaan komt, de stroom lezen alsof ze de code van The Matrix zien. Geen trap teveel, geen seconde verspild.

De vijftien koeriers zijn jong en messcherp. “Je doet dit werk voor het gevoel van **verbondenheid,” vertelde Alessio. “Koerier zijn is zwaar, maar het is als deel uitmaken van een familie – hier in Milaan, en in heel Europa. We treffen elkaar om te fietsen, om te racen, om samen te zijn. Het is een wereld die je moeilijk loslaat.”

Andrea, medeoprichter, bezorgt al meer dan tien jaar per fiets. Hij rijdt dagelijks tussen de zeventig en honderd kilometer, soms met vier- tot vijfhonderd kilo lading. Op jaarbasis komt dat neer op zo’n vijfenveertig ton – of meer. Inclusief de weekenden (waarin hij nog steeds fietst, ook zonder bezorgen) legt hij ruim vijftienduizend kilometer per jaar af. Voor de klant verschijnt de koerier alleen bij het ophalen en afleveren – altijd met een glimlach en de uitstraling van iemand die geen seconde te verspillen heeft. Daartussen ligt Milaan: ruwe straten, etalages, zon en regen. Hier is het trappen geblazen.
Auto’s, bestelwagens, zelfs scooters kunnen ze niet bijhouden. In de stad wordt al snel duidelijk dat de fiets de efficiëntste machine is – geen parkeerproblemen, geen omwegen, gewoon stoppen waar je wilt, doorfietsen waar anderen stilstaan, en moeiteloos de autoluwe zones van het centrum binnenrijden.
Voorbij het ansichtkaart-Milaan van de kathedraal, de modeboetieks en de art-nouveau-villa’s, ligt een ander, vlakker Milaan: wijken met sociale woningbouw, supermarkten, pakhuizen, werkplaatsen, muurschilderingen, tankstations, geldautomaten en pizzeria’s. Langs die onopvallende routes ontdek je een ander gezicht van de stad – soms schaduwrijk, soms stralend – waar fietsen voorbijflitsen als de paarden van inheemse ruiters, die we, eerlijk gezegd, net iets mooier zijn gaan vinden dan die van John Wayne.